Een reverse DNS PTR record koppelt een IP-adres terug aan een domeinnaam, het omgekeerde van een normale DNS-opzoeking. Voor mailservers is dit onmisbaar: ontvangende servers controleren vaak of het IP-adres van de afzender een geldig PTR record heeft dat overeenkomt met de hostnaam. Ontbreekt dit, dan belandt je e-mail sneller in de spamfolder of wordt deze geweigerd. In dit artikel lees je wat een PTR record is, waarom het nodig is en hoe je het instelt.
Wat is een reverse DNS PTR record
Normale DNS vertaalt een domeinnaam naar een IP-adres (A-record). Een PTR record doet het tegenovergestelde: het vertaalt een IP-adres terug naar een domeinnaam. Dit wordt opgeslagen in een speciale zone die hoort bij het IP-blok, niet bij je eigen domein. Daarom kun je een PTR record meestal niet zelf via je domeinbeheer aanpassen, maar moet dit gebeuren bij de partij die het IP-adres beheert, vaak je hostingprovider of VPS-leverancier.
Een voorbeeld: het IP-adres 203.0.113.10 hoort bij mail.voorbeeld.nl. Met een geldig PTR record zoekt een ontvangende server dit IP op, vindt mail.voorbeeld.nl, en controleert vervolgens of dit adres ook weer naar hetzelfde IP wijst (forward-confirmed reverse DNS). Komt dit overeen, dan is dat een sterk signaal van betrouwbaarheid.
Waarom is een PTR record belangrijk voor e-mail
Spamfilters gebruiken reverse DNS als een van de vele signalen om te bepalen of een bericht betrouwbaar is. Een mailserver zonder PTR record, of met een PTR record dat niet overeenkomt met de hostnaam in de SMTP-banner, wordt vaak als verdacht beschouwd. Sommige ontvangende servers weigeren mail zelfs volledig als er geen geldige reverse DNS is.
Naast het PTR record zijn SPF, DKIM en DMARC essentieel voor een goede afleverbaarheid. Samen vormen ze de basis voor betrouwbare zakelijke e-mail. Wil je dit niet zelf hoeven uitzoeken, dan is zakelijke e-mail met correct geconfigureerde DNS-records vaak de snelste oplossing.
PTR record instellen in de praktijk
Omdat het PTR record hoort bij het IP-adres, stel je dit niet in via je domeinregistrar maar via de beheerder van het IP-blok. Bij een gedeelde hostingomgeving is dit meestal al correct ingesteld door de provider. Bij een VPS of dedicated server moet je dit vaak zelf aanvragen of instellen via het klantenpaneel.
Bepaal het IP-adres van je mailserver
Controleer welk IP-adres je server gebruikt voor uitgaande e-mail. Bij meerdere IP-adressen heeft elk adres een eigen PTR record nodig.
Vraag het PTR record aan bij je provider
Ga naar het beheerpaneel van je hosting- of VPS-provider en zoek naar de optie reverse DNS of PTR record. Vul de gewenste hostnaam in, bijvoorbeeld mail.jouwdomein.nl.
Zorg voor een bijbehorend A-record
Maak via je DNS-beheer, bijvoorbeeld bij je domeinnamen, een A-record aan dat de hostnaam terugkoppelt naar hetzelfde IP-adres. Dit is nodig voor forward-confirmed reverse DNS.
Stel dezelfde hostnaam in op de mailserver
Controleer in Plesk of je mailserverconfiguratie dat de HELO/EHLO-naam gelijk is aan de hostnaam in het PTR record.
Wacht op propagatie en test
DNS-wijzigingen kunnen enige tijd nodig hebben om overal zichtbaar te worden. Controleer daarna of alles correct staat.
PTR record controleren en problemen oplossen
Je kunt het PTR record van een IP-adres controleren met online reverse DNS lookup-tools of via de opdrachtregel met een nslookup- of dig-commando op het IP-adres. Controleer of de uitkomst overeenkomt met de hostnaam die je verwacht.
Kom je er niet uit, bijvoorbeeld omdat je provider geen optie biedt om het PTR record zelf aan te passen, dan is dat een goed moment om te kijken naar een provider waarbij reverse DNS, SSL en e-mailbeveiliging standaard goed geregeld zijn. Twijfel je of overstappen naar Tandata zinvol is, dan kun je dit laten meenemen bij de migratie zodat je mailserverinstellingen in een keer goed staan.
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn eigen PTR record instellen?
Nee, een PTR record hoort bij het IP-adres en wordt beheerd door de eigenaar van dat IP-blok, meestal je hosting- of VPS-provider.
Wat gebeurt er als ik geen PTR record heb?
Veel mailservers beschouwen e-mail zonder geldig PTR record als verdacht, waardoor berichten in de spamfolder belanden of geweigerd worden.
Moet elk IP-adres een eigen PTR record hebben?
Ja, als je meerdere IP-adressen gebruikt voor uitgaande e-mail, heeft elk adres een eigen PTR record nodig dat overeenkomt met de juiste hostnaam.
Is een PTR record hetzelfde als SPF of DKIM?
Nee, PTR, SPF en DKIM zijn verschillende controles. Ze werken samen om de betrouwbaarheid van een mailserver te beoordelen, maar vervangen elkaar niet.
Waar vind ik mijn mailinstellingen om de hostnaam te controleren?
Dit staat meestal in je serverbeheer, bijvoorbeeld in Plesk bij de mailserverinstellingen, of vraag het na bij je provider.
Conclusie
Een reverse DNS PTR record koppelt je IP-adres terug aan een hostnaam en is essentieel voor een betrouwbare mailaflevering. Je stelt het niet zelf via je domein in, maar via je hosting- of VPS-provider, met een bijbehorend A-record en een overeenkomende hostnaam op je mailserver. Een correcte configuratie voorkomt dat je e-mail als spam wordt bestempeld.