DANE TLS (DNS-based Authentication of Named Entities) zorgt ervoor dat e-mailservers verplicht versleuteld met elkaar communiceren via een geverifieerd TLS-certificaat. In plaats van te vertrouwen op een externe certificaatautoriteit, publiceer je een TLSA-record in je DNS dat vastlegt welk certificaat bij jouw mailserver hoort. Dit voorkomt dat verbindingen stiekem worden afgezwakt naar onversleutelde e-mail (STARTTLS-downgrade) of worden onderschept. Om DANE te gebruiken heb je DNSSEC nodig, een geldig TLS-certificaat op je mailserver en een correct TLSA-record per MX-host.
Wat is DANE en waarom heb je het nodig
Standaard e-mailverkeer tussen servers gebruikt opportunistische TLS: als een verbinding geen versleuteling ondersteunt, valt de server automatisch terug op onversleutelde verzending. Een kwaadwillende partij kan dit misbruiken door de TLS-aankondiging te blokkeren, waardoor e-mail alsnog onversleuteld wordt verstuurd. DANE lost dit op door via DNS vast te leggen dat jouw domein altijd een geldig, specifiek TLS-certificaat verwacht. Ontvangende mailservers die DANE ondersteunen, weigeren de verbinding als het certificaat niet overeenkomt of als versleuteling niet mogelijk is.
Voor organisaties die gevoelige informatie via e-mail versturen is dit een waardevolle aanvulling op maatregelen zoals SPF, DKIM en DMARC. Die drie beschermen vooral tegen afzenderfraude; DANE beschermt specifiek de vertrouwelijkheid van het transport.
Voorwaarden voordat je begint
Voordat je een TLSA-record kunt publiceren, moet aan een aantal voorwaarden zijn voldaan:
- DNSSEC actief op het domein dat je MX-records bevat. Zonder DNSSEC kan een TLSA-record niet betrouwbaar worden geverifieerd en wordt het door ontvangende servers genegeerd.
- Een geldig TLS-certificaat op je mailserver (bijvoorbeeld via gratis SSL in Plesk), met een hostnaam die overeenkomt met je MX-record.
- Toegang tot het beheer van je domeinnamen en DNS-zone, inclusief de mogelijkheid om DNSSEC en TLSA-records toe te voegen.
- Een mailserver die STARTTLS ondersteunt op poort 25 voor inkomende e-mail.
TLSA-record genereren en publiceren
Een TLSA-record bevat een vingerafdruk (hash) van je certificaat of publieke sleutel, gekoppeld aan de hostnaam en poort van je mailserver. Het record heeft de vorm _25._tcp.mail.jouwdomein.nl voor SMTP op poort 25.
Zorg voor een stabiel certificaat
Gebruik bij voorkeur certificate usage type 3 (DANE-EE), waarbij de hash direct op het eindcertificaat wordt toegepast. Dit voorkomt problemen bij automatische vernieuwing van het certificaat, zolang de publieke sleutel hetzelfde blijft of je het record meeneemt bij vernieuwing.
Genereer de hash van het certificaat
Met OpenSSL kun je de SHA-256-hash van je certificaat genereren. Dit levert de waarde op die je in het TLSA-record opneemt, samen met het usage-, selector- en matching-type.
Activeer DNSSEC op je domein
Schakel DNSSEC in bij je domeinregistratie of DNS-provider. Zonder een geldige DNSSEC-keten wordt het TLSA-record straks niet vertrouwd door ontvangende mailservers.
Publiceer het TLSA-record
Voeg het record toe aan je DNS-zone onder de naam _25._tcp.mail.jouwdomein.nl met het type TLSA en de gegenereerde waarde.
Controleer de propagatie
Wacht tot het record is verspreid over DNS-servers wereldwijd en test daarna of het correct wordt opgepikt door externe validatietools.
Controleren of DANE correct werkt
Na het publiceren van het TLSA-record is het belangrijk om te verifiΓ«ren dat alles klopt voordat je erop vertrouwt. Een fout record kan ertoe leiden dat andere mailservers je e-mail weigeren, omdat zij een mismatch zien tussen het gepubliceerde record en het daadwerkelijke certificaat.
Gebruik online DANE/TLSA-validatietools om te controleren of:
- DNSSEC correct is geconfigureerd en de keten van vertrouwen klopt;
- het TLSA-record overeenkomt met het actieve certificaat op je mailserver;
- de hostnaam in het certificaat overeenkomt met je MX-record;
- STARTTLS correct werkt op poort 25.
Houd er rekening mee dat bij elke certificaatvernieuwing (bijvoorbeeld bij gebruik van Let’s Encrypt) het TLSA-record mogelijk opnieuw moet worden gegenereerd, tenzij je werkt met een vaste publieke sleutel of selector die dit ondervangt. Bouw dit controlemoment in bij je reguliere onderhoud. Meer achtergrond over e-mailbeveiliging en configuratie vind je in de kennisbank, en voor een volledig beveiligde mailomgeving kun je ook kijken naar zakelijke e-mail met een hoge beveiligingsscore.
Veelgestelde vragen
Is DANE verplicht voor veilige e-mail?
Nee, DANE is een aanvullende beveiligingslaag. SPF, DKIM, DMARC en een geldig SSL-certificaat vormen de basis; DANE voegt daar transportbeveiliging aan toe door TLS af te dwingen.
Werkt DANE zonder DNSSEC?
Nee. DNSSEC is een harde voorwaarde, omdat het de authenticiteit van het TLSA-record garandeert. Zonder DNSSEC kan een aanvaller het record vervalsen en heeft DANE geen waarde.
Moet ik het TLSA-record aanpassen bij elke certificaatvernieuwing?
Dat hangt af van het gekozen certificate usage type. Bij gebruik van de publieke sleutel in plaats van het volledige certificaat blijft het record vaker geldig, ook na vernieuwing.
Ondersteunen alle mailservers DANE?
Niet alle ontvangende servers controleren TLSA-records. Servers die DANE niet ondersteunen, behandelen e-mail zoals gebruikelijk zonder de extra verificatie.
Kan ik DANE testen zonder productieverkeer te beΓ―nvloeden?
Ja, met online validatietools kun je het TLSA-record en de DNSSEC-keten controleren zonder dat dit invloed heeft op binnenkomende of uitgaande e-mail.
Conclusie
DANE TLS dwingt versleutelde e-mailverbindingen af door een TLSA-record in je DNS te publiceren, mits DNSSEC actief is en je mailserver een geldig certificaat gebruikt. Controleer na configuratie altijd of het record overeenkomt met je certificaat en houd het up-to-date bij vernieuwingen. Zo voorkom je downgrade-aanvallen en verstuur je e-mail aantoonbaar versleuteld.