Een trage website kost bezoekers en conversies, en een van de makkelijkste winsten zit in compressie van je bestanden. Gzip en Brotli maken HTML, CSS en JavaScript kleiner voordat ze naar de browser worden verstuurd, waardoor pagina’s sneller laden zonder dat je iets aan je ontwerp hoeft te veranderen. In dit artikel lees je wat het verschil is tussen beide technieken, hoe je ze activeert en hoe je controleert of het werkt.
Wat is gzip en Brotli compressie
Gzip en Brotli zijn compressie-algoritmes die tekstbestanden zoals HTML, CSS, JavaScript en SVG kleiner maken voordat de server ze verstuurt. De browser van je bezoeker pakt het bestand vervolgens automatisch weer uit. Omdat het bestand onderweg kleiner is, laadt je pagina sneller, zeker bij een trage internetverbinding of mobiel netwerk.
Afbeeldingen zoals JPG en PNG profiteren hier nauwelijks van, omdat die al gecomprimeerd zijn. De winst zit vooral in de ‘tekstuele’ onderdelen van je website: de code achter de pagina.
Bestanden worden gecomprimeerd verstuurd en door de browser weer uitgepakt.
Brotli vs gzip: wat is sneller
Brotli is een nieuwere compressiemethode die over het algemeen kleinere bestanden oplevert dan gzip, bij vergelijkbare of soms zelfs lagere serverbelasting. Vrijwel alle moderne browsers ondersteunen Brotli inmiddels. Gzip wordt al veel langer ondersteund en is daarom nog altijd een prima fallback voor oudere browsers of software die geen Brotli begrijpt.
In de praktijk kun je het beste beide inschakelen: de server kiest dan automatisch de methode die de browser van je bezoeker ondersteunt. Dit heet ‘content negotiation’ en gebeurt via de HTTP-header die de browser meestuurt.
Compressie activeren op je hosting
Hoe je gzip of Brotli inschakelt, hangt af van je serversoftware. Hieronder de meest voorkomende manieren.
Check je serversoftware
Kijk in Plesk onder je hostinginstellingen welke webserver je gebruikt: Apache, Nginx of LiteSpeed. Dit bepaalt waar je de instelling vindt.
Via .htaccess (Apache)
Voeg de mod_deflate of mod_brotli directives toe aan je .htaccess-bestand. Veel hostingpanelen, waaronder Plesk, bieden dit ook als instelbare optie aan in de serverconfiguratie, zodat je niet handmatig hoeft te knutselen.
Via caching-plugin (WordPress)
Gebruik je WordPress, dan kun je compressie vaak ook via een caching-plugin regelen. Let op dat je niet twee methodes tegelijk inschakelt, dat kan juist voor fouten zorgen.
Server-breed inschakelen
Heb je toegang tot serverinstellingen, dan is het efficiënter om compressie server-breed te activeren in plaats van per website. Zo profiteert elke site op het account ervan, inclusief nieuwe domeinen die je later toevoegt.
Bij Tandata draait webhosting standaard op LiteSpeed-servers, waarbij compressie-instellingen vanuit Plesk te beheren zijn zonder dat je handmatig serverbestanden hoeft aan te passen. Bekijk de mogelijkheden bij webhosting als je twijfelt of jouw huidige pakket dit ondersteunt.
Controleren of compressie werkt
Na het instellen wil je natuurlijk weten of het ook echt werkt. Dat controleer je als volgt:
- Open de ontwikkelaarstools van je browser (meestal met F12) en ga naar het tabblad ‘Netwerk’.
- Herlaad je pagina en klik op het hoofdbestand (meestal het HTML-document).
- Kijk bij de response headers naar content-encoding. Staat daar ‘br’ of ‘gzip’, dan werkt de compressie.
- Vergelijk ook de bestandsgrootte: een gecomprimeerd bestand is duidelijk kleiner dan de originele grootte.
Zie je geen content-encoding header, controleer dan of de juiste module actief is op je server of of een plugin de instelling overschrijft.
Veelgestelde vragen
Maakt compressie mijn website trager door de extra rekenstap?
Nee, het comprimeren kost de server een fractie van een seconde, terwijl je bespaart op de verzendtijd. Bij normale bezoekersaantallen merk je dit verschil niet.
Moet ik gzip uitschakelen als ik Brotli gebruik?
Nee, laat beide actief staan. De server kiest automatisch de beste optie op basis van wat de browser van de bezoeker ondersteunt.
Werkt compressie ook voor afbeeldingen?
Niet effectief. JPG, PNG en WebP zijn al gecomprimeerd. Richt je bij afbeeldingen liever op het juiste formaat en bestandsgrootte vooraf.
Kan compressie een website trager laten lijken door foutmeldingen?
Als compressie verkeerd is ingesteld, kan een pagina soms helemaal niet laden of een foutmelding tonen. Controleer in dat geval of er niet dubbele compressie-instellingen actief zijn, bijvoorbeeld via zowel de server als een plugin.
Conclusie
Gzip en vooral Brotli compressie zijn simpele, effectieve manieren om je website merkbaar sneller te maken. Check welke serversoftware je gebruikt, schakel beide methodes in waar mogelijk en controleer via de browser of de compressie daadwerkelijk actief is. Twijfel je over de instellingen op je huidige hosting, kijk dan eens bij de kennisbank voor meer uitleg per situatie.