Het .htaccess-bestand is een configuratiebestand dat op Apache- en LiteSpeed-servers per map regels toepast, zonder dat je de hoofdconfiguratie van de server hoeft aan te passen. Je gebruikt het bijvoorbeeld om URL’s om te leiden, mappen te beveiligen met een wachtwoord, HTTPS te forceren of foutpagina’s aan te passen. In dit artikel lees je wat het bestand precies doet, hoe je het veilig aanpast en wat je moet doen als je website na een wijziging een foutmelding geeft.
Wat is een .htaccess-bestand?
Een .htaccess-bestand is een platte tekstfile die in een map op je webserver staat en instructies geeft aan de server over hoe die zich in die map (en onderliggende mappen) moet gedragen. De naam begint met een punt, waardoor het bestand op de meeste systemen standaard verborgen is. Je gebruikt het onder andere voor:
- Doorverwijzingen (redirects) instellen, bijvoorbeeld van een oude URL naar een nieuwe
- HTTP automatisch doorsturen naar HTTPS
- Mappen beveiligen met een gebruikersnaam en wachtwoord
- Eigen foutpagina’s instellen (zoals een 404-pagina)
- Toegang blokkeren voor bepaalde IP-adressen
- Permalinks laten werken bij CMS-systemen zoals WordPress
Het grote voordeel is dat wijzigingen direct actief zijn zodra je het bestand opslaat, zonder dat de webserver opnieuw opgestart hoeft te worden.
Het .htaccess-bestand filtert en stuurt verkeer voordat het de website bereikt.
Waar vind je het bestand
Het .htaccess-bestand staat meestal in de hoofdmap (root) van je website, naast mappen zoals public_html of httpdocs. Omdat het bestand verborgen is, moet je in je FTP-programma of bestandsbeheerder de optie ‘verborgen bestanden tonen’ inschakelen. Gebruik je Plesk, dan vind je het via Bestanden in het hostingpaneel, waar je ook direct verborgen bestanden kunt tonen en het bestand online kunt bewerken. Bestaat het bestand nog niet in de map, dan kun je het gewoon zelf aanmaken als leeg tekstbestand met exact die naam.
Veelgebruikte regels in .htaccess
Hieronder een paar voorbeelden die je vaak nodig hebt. Let op: regels zijn hoofdlettergevoelig en moeten exact kloppen, anders werkt de regel niet of veroorzaakt deze een foutmelding.
HTTPS forceren
Met een paar regels zorg je dat bezoekers die via http binnenkomen automatisch worden doorgestuurd naar de beveiligde https-versie van je site. Dit is vooral handig als je net een SSL-certificaat hebt geïnstalleerd maar oude links nog naar http verwijzen.
Een oude pagina doorverwijzen
Met een ‘Redirect 301’-regel stuur je bezoekers en zoekmachines van een verwijderde pagina naar de juiste nieuwe locatie, zodat je geen bezoekers of SEO-waarde kwijtraakt.
Een map beveiligen
Door regels toe te voegen die verwijzen naar een apart wachtwoordbestand, vraagt de server om een gebruikersnaam en wachtwoord voordat een map toegankelijk is. Handig voor een testomgeving die nog niet openbaar mag zijn.
IP-adressen blokkeren
Je kunt specifieke IP-adressen weigeren toegang te krijgen tot je website, bijvoorbeeld als je herhaaldelijk ongewenst verkeer van een bepaald adres ziet.
Gebruik je WordPress, dan beheert het CMS automatisch een deel van de .htaccess-regels voor permalinks. Pas je dit handmatig aan, let dan op dat je buiten de markeringen # BEGIN WordPress en # END WordPress werkt, zodat WordPress je eigen regels niet overschrijft.
Fouten herstellen
Een foutje in de syntax van je .htaccess-bestand kan direct leiden tot een 500 Internal Server Error op je hele website. Dit gebeurt vaak doordat een haakje, punt of komma ontbreekt, of doordat een module die je aanroept niet beschikbaar is op de server. Ga als volgt te werk om dit op te lossen:
- Open het bestand via Plesk of FTP en controleer de laatst toegevoegde regels
- Hernoem het bestand tijdelijk (bijvoorbeeld naar .htaccess_oud) om te checken of de site dan weer werkt
- Werkt de site weer, voeg dan de regels stuk voor stuk terug toe tot je de foutieve regel vindt
- Zet de eerder gemaakte back-up terug als je de fout niet snel kunt vinden
Twijfel je of een bepaalde regel überhaupt ondersteund wordt op je hostingomgeving, neem dan contact op via de kennisbank en support voordat je grote wijzigingen doorvoert op een actieve website.
Veelgestelde vragen
Werkt .htaccess ook op LiteSpeed-servers?
Ja, LiteSpeed is gebouwd om compatibel te zijn met Apache-configuratie, waaronder .htaccess-bestanden. De meeste standaardregels werken hierdoor zonder aanpassingen.
Mag ik meerdere .htaccess-bestanden hebben?
Ja, je kunt in elke submap een eigen .htaccess-bestand plaatsen. Regels in een submap gelden dan aanvullend op (of als vervanging van) de regels in de hoofdmap.
Kan ik .htaccess gebruiken om mijn site sneller te maken?
Je kunt via .htaccess bijvoorbeeld browser-caching en compressie instellen, wat kan bijdragen aan een snellere website naast andere optimalisaties.
Waarom werkt mijn .htaccess-wijziging niet?
Controleer of de juiste module op de server actief is, of er geen typefout in de regel staat en of het bestand daadwerkelijk in de juiste map staat.
Conclusie
Het .htaccess-bestand is een krachtig hulpmiddel om je website op mapniveau te configureren, van redirects tot beveiliging. Werk er voorzichtig mee, maak altijd een back-up voordat je iets aanpast en test wijzigingen direct na het opslaan. Beheer je je site via Plesk op webhosting van Tandata, dan kun je het bestand eenvoudig en veilig bewerken binnen het bestandsbeheer.