Een trage website, vreemde redirects of een waarschuwing van Google in de zoekresultaten: dit zijn vaak signalen dat je website besmet is met malware. Dit artikel laat zien hoe je malware herkent, hoe je scant op schadelijke code en hoe je deze veilig verwijdert zonder je site opnieuw kwetsbaar achter te laten.
Hoe herken je malware op je website
Malware uit zich op verschillende manieren. Soms is het meteen duidelijk, soms blijft het weken onopgemerkt terwijl bezoekers of Google het al wel zien.
- Je website redirect bezoekers naar vreemde sites (vaak reclame, gokwebsites of phishing)
- Google toont een waarschuwing “Deze site kan schade toebrengen aan je computer” in de zoekresultaten
- Er verschijnen onbekende pagina’s of bestanden in je bestandsbeheer die je zelf niet hebt geΓΌpload
- Je website wordt opeens traag of belast de server zwaar zonder duidelijke reden
- Vreemde admin-accounts of gebruikers die je niet hebt aangemaakt
- Browsers of virusscanners van bezoekers geven een waarschuwing bij het bezoeken van je site
Je website scannen op malware
Voordat je iets verwijdert, moet je eerst weten wat er precies besmet is. Een gerichte scan voorkomt dat je per ongeluk gezonde bestanden verwijdert of juist iets over het hoofd ziet.
Gebruik de volgende methodes om malware op te sporen:
- Online scanner: controleer je domein met een externe malware-scanner die je site van buitenaf bekijkt, zoals een bezoeker dat zou zien
- Bestandsvergelijking: vergelijk de bestanden van je CMS (bijvoorbeeld WordPress-kernbestanden) met een schone, originele versie. Afwijkingen zijn verdacht
- Logbestanden controleren: in je hostingomgeving vind je accesslogs en errorlogs. Hierin zie je vaak verdachte requests of pogingen tot uitvoering van scripts
- Gewijzigde bestanden opsporen: zoek naar bestanden die recent zijn aangepast op momenten dat jij geen wijzigingen hebt gedaan
Bij Plesk vind je toegangslogs en foutmeldingen overzichtelijk terug, wat het makkelijker maakt om te zien welke bestanden benaderd zijn rond het moment van besmetting.
Malware stap voor stap verwijderen
Zodra je weet welke bestanden besmet zijn, kun je ze gericht opschonen. Werk hierbij systematisch om niets over het hoofd te zien.
Maak eerst een back-up
Maak, ook al klinkt het tegenstrijdig, eerst een back-up van de huidige (besmette) situatie. Zo kun je altijd nog bestanden terugzoeken als je per ongeluk te veel verwijdert.
Zet de site offline of in onderhoudsmodus
Voorkom dat bezoekers schadelijke content te zien krijgen terwijl je aan het opschonen bent.
Verwijder verdachte bestanden en code
Verwijder onbekende bestanden en schone besmette bestanden op door de kwaadaardige code eruit te halen. Let op verborgen code onderin bestaande bestanden, aan het begin of einde van regels.
Vervang kernbestanden door schone versies
Download een schone, originele versie van je CMS en vervang de kernbestanden. Laat alleen je eigen content, afbeeldingen en instellingen staan.
Controleer de database
Malware nestelt zich soms ook in de database, bijvoorbeeld in berichten, widgets of instellingen. Doorzoek de database op verdachte scriptcode.
Wijzig alle wachtwoorden
Verander wachtwoorden van je CMS, FTP/SFTP, databases en hostingaccount. Een besmetting betekent vaak dat inloggegevens zijn gelekt of geraden.
Vraag een herbeoordeling aan bij Google
Stond je site op een blacklist of had je een waarschuwing in de zoekresultaten, vraag dan na het opschonen een herbeoordeling aan zodat de waarschuwing verdwijnt.
Herinfectie voorkomen
Opschonen is één ding, voorkomen dat het opnieuw gebeurt is minstens zo belangrijk. De meeste infecties ontstaan door verouderde software, zwakke wachtwoorden of onveilige bestandsrechten.
- Houd je CMS, plugins en thema’s altijd up-to-date
- Gebruik unieke, sterke wachtwoorden en schakel waar mogelijk tweestapsverificatie in
- Stel bestandsrechten correct in zodat scripts niet onnodig kunnen schrijven naar gevoelige mappen
- Maak regelmatig automatische back-ups, zodat je bij een nieuwe besmetting snel kunt terugzetten naar een schone versie
- Overweeg een beveiligingsoplossing die verdachte activiteit en malware actief monitort
Een betrouwbare hostingomgeving helpt ook: bij webhosting met dagelijkse back-ups kun je bij een besmetting snel terug naar een schone versie van je site. Overweeg je om over te stappen naar een andere hostingpartij, kijk dan ook even naar de mogelijkheden rond overstappen naar Tandata.
Veelgestelde vragen
Kan ik malware zelf verwijderen zonder technische kennis?
Eenvoudige gevallen, zoals een enkel besmet bestand, kun je vaak zelf oplossen door kernbestanden te vervangen. Bij complexere besmettingen in de database of verspreid over veel bestanden is hulp van een specialist of je hostingprovider verstandig.
Waarom werd mijn website besmet terwijl ik niets fout heb gedaan?
Veel infecties komen via kwetsbaarheden in verouderde plugins, thema’s of CMS-versies, niet door iets wat je bewust fout deed. Regelmatig updaten voorkomt de meeste gevallen.
Hoe weet ik zeker dat mijn site weer volledig schoon is?
Vergelijk al je bestanden met een schone, originele versie, doorzoek de database op verdachte code en draai een scan na het opschonen. Blijft er twijfel, zet dan een schone back-up terug.
Kan malware ook mijn e-mail beΓ―nvloeden?
Ja, besmette websites worden soms misbruikt om spam te versturen via de bijbehorende e-mailaccounts. Controleer daarom ook je e-mailhosting op verdachte verzendactiviteit.
Conclusie
Malware verwijderen vraagt om een gestructureerde aanpak: eerst scannen en de omvang in kaart brengen, daarna gericht opschonen en tot slot wachtwoorden en beveiliging aanscherpen om herinfectie te voorkomen. Regelmatige updates en betrouwbare back-ups maken het verschil tussen een vervelend incident en een langdurig probleem.