PHP-FPM (FastCGI Process Manager) is de manier waarop je server PHP-verzoeken verwerkt. Goed ingesteld zorgt het voor snellere laadtijden en minder foutmeldingen bij drukte. In dit artikel lees je wat PHP-FPM doet, welke instellingen écht invloed hebben en hoe je veelvoorkomende problemen zoals 502-fouten of trage reacties oplost.
Wat is PHP-FPM en waarom gebruik je het
PHP-FPM is een proces dat PHP-code uitvoert los van je webserver (zoals Nginx of LiteSpeed). In plaats van dat elke bezoeker een nieuw PHP-proces start, houdt FPM een pool van ‘worker processen’ klaar die verzoeken direct kunnen afhandelen. Dat scheelt opstarttijd en geeft je controle over hoeveel geheugen en processen PHP mag gebruiken.
Het alternatief, mod_php, draait PHP als onderdeel van Apache zelf. Dat werkt, maar is minder flexibel en vaak trager bij veel gelijktijdige bezoekers. Vrijwel alle moderne hostingomgevingen, waaronder webhosting met LiteSpeed, gebruiken daarom PHP-FPM of een vergelijkbare variant (LSAPI) onder de motorkap.
Belangrijkste PHP-FPM instellingen uitgelegd
De configuratie van PHP-FPM staat meestal in een pool-bestand, bijvoorbeeld /etc/php/8.x/fpm/pool.d/www.conf. Deze instellingen bepalen het gedrag:
- pm: het beheerproces-type. Meestal
dynamic(processen worden op- en afgeschaald) ofondemand(processen starten pas bij een verzoek, handig bij weinig verkeer). - pm.max_children: het maximum aantal gelijktijdige PHP-processen. Te laag ingesteld geeft wachttijden of 502-fouten bij drukte, te hoog kan je server geheugen laten vollopen.
- pm.start_servers: het aantal processen dat direct bij opstarten klaarstaat.
- pm.min_spare_servers en pm.max_spare_servers: de marge aan inactieve processen die FPM aanhoudt om pieken op te vangen.
- pm.max_requests: na hoeveel verzoeken een worker herstart. Dit voorkomt geheugenlekken door slordige code.
- request_terminate_timeout: na hoeveel seconden een vastgelopen PHP-script wordt afgebroken.
ps aux), niet door een vast getal te kopiëren van internet.
PHP-FPM configureren: stappenplan
Zo pas je de instellingen veilig aan op een Linux server:
Open het pool-configuratiebestand
Ga naar de map van je PHP-versie, bijvoorbeeld /etc/php/8.2/fpm/pool.d/www.conf, en open het bestand met een teksteditor zoals nano of vim.
Pas pm en de kindprocessen aan
Stel pm = dynamic in en vul realistische waarden in voor max_children, start_servers, min_spare_servers en max_spare_servers op basis van je serverresources.
Stel timeouts en max_requests in
Zet pm.max_requests op een waarde tussen 500 en 1000 en request_terminate_timeout op een paar seconden boven je verwachte scriptduur.
Test de configuratie
Controleer de syntax met php-fpm -t voordat je herstart, zodat je geen downtime veroorzaakt door een typefout.
Herstart de PHP-FPM service
Herstart de dienst met bijvoorbeeld systemctl restart php8.2-fpm en controleer de status met systemctl status php8.2-fpm.
Gebruik je Plesk, dan kun je veel van deze instellingen ook per domein aanpassen via de interface, zonder zelf in configuratiebestanden te hoeven duiken. Dat is overzichtelijker als je meerdere websites beheert.
Veelvoorkomende problemen oplossen
De meeste PHP-FPM problemen vallen in een paar categorieën:
- 502 Bad Gateway bij drukte: dit wijst vaak op een te laag ingestelde pm.max_children, waardoor de webserver geen vrije worker meer vindt. Verhoog het aantal processen of controleer of je server voldoende geheugen heeft.
- Website reageert traag onder lage belasting: controleer of pm.start_servers en min_spare_servers niet te laag staan, waardoor steeds nieuwe processen moeten opstarten.
- Geheugengebruik loopt gestaag op: verlaag pm.max_requests zodat workers vaker herstarten en geheugenlekken minder kans krijgen.
- Scripts lopen vast of time-outen: controleer request_terminate_timeout en kijk in de PHP-FPM slowlog (
slowlogenrequest_slowlog_timeoutin het pool-bestand) welke scripts te lang draaien.
Bekijk bij twijfel altijd eerst de foutlogs van PHP-FPM en je webserver. Daar staat meestal precies welk limiet is geraakt.
Veelgestelde vragen
Is PHP-FPM altijd beter dan mod_php?
Voor de meeste moderne websites wel, omdat het flexibeler en zuiniger omgaat met serverresources, vooral bij meerdere websites op één server.
Welke PHP-versie moet ik gebruiken?
Kies altijd een actief ondersteunde PHP-versie die compatibel is met je CMS of framework. Oudere versies ontvangen geen beveiligingsupdates meer.
Kan ik PHP-FPM instellingen aanpassen op shared hosting?
Dat hangt af van je pakket en controlepaneel. In Plesk kun je vaak per domein een aantal FPM-gerelateerde instellingen zelf beheren.
Wat gebeurt er als max_children te hoog staat?
Dan kan je server te veel processen tegelijk toestaan, wat het beschikbare geheugen kan uitputten en de hele server kan vertragen in plaats van alleen die ene website.
Conclusie
PHP-FPM goed instellen draait om balans: genoeg processen voor drukte, maar niet zoveel dat je server geheugen tekortkomt. Begin met realistische waarden op basis van je serverresources, test de configuratie altijd voor je herstart, en houd logs in de gaten bij problemen. Loop je vast, dan helpt onze support graag verder.