PHP OPcache is een ingebouwde cachingfunctie van PHP die gecompileerde scriptcode in het servergeheugen bewaart, zodat PHP-bestanden niet bij elke paginaweergave opnieuw vertaald hoeven te worden. Hierdoor laadt je website merkbaar sneller, vooral bij CMS-systemen zoals WordPress en WooCommerce die veel PHP-bestanden inladen. In dit artikel lees je wat OPcache precies doet, hoe je het inschakelt en instelt, en hoe je controleert of het goed werkt.
Wat is PHP OPcache?
Normaal gesproken wordt een PHP-bestand bij elk bezoek opnieuw gelezen en omgezet naar machinecode (compileren), voordat de server het kan uitvoeren. Dat kost tijd en serverbelasting, zeker bij drukke websites. OPcache slaat de gecompileerde versie van je PHP-code op in het geheugen, zodat de server die bij een volgend verzoek direct kan hergebruiken in plaats van opnieuw te compileren.
Het resultaat: kortere verwerkingstijd per paginaverzoek, minder CPU-gebruik en een lagere Time To First Byte. OPcache is onderdeel van PHP zelf en hoeft niet apart geΓ―nstalleerd te worden, maar moet wel ingeschakeld en goed geconfigureerd zijn.
Waarom is OPcache belangrijk voor snelheid?
Zonder OPcache herhaalt de server bij elk paginaverzoek hetzelfde werk: bestanden inlezen, interpreteren en compileren. Bij een website met veel plugins of een zwaar thema, zoals vaak het geval is bij WordPress en WooCommerce, loopt dat snel op. Met OPcache slaat deze stap grotendeels weg zodra de code eenmaal in het geheugen staat.
Dit merk je vooral terug in:
- Een lagere serverbelasting bij veel gelijktijdige bezoekers
- Snellere laadtijden van de backend, bijvoorbeeld het WordPress-adminpaneel
- Minder kans op timeouts bij zware pagina’s zoals een winkelwagen of checkout
OPcache werkt op een ander niveau dan paginacaching (zoals LiteSpeed Cache): het versnelt de verwerking van PHP-code zelf, terwijl paginacaching complete HTML-output bewaart. Beide vullen elkaar aan en sluiten elkaar niet uit.
OPcache instellen: stappenplan
Op de meeste moderne hostingomgevingen staat OPcache al standaard aan, maar de instellingen zijn niet altijd optimaal afgestemd op jouw website. Via Plesk kun je dit eenvoudig controleren en aanpassen.
Open de PHP-instellingen
Ga in Plesk naar je domein en klik op ‘PHP-instellingen’ om de huidige configuratie te bekijken.
Controleer of OPcache actief is
Zoek naar de instelling opcache.enable en zet deze op ‘On’ als dat nog niet het geval is.
Stel het geheugen in
Pas opcache.memory_consumption aan naar een waarde die past bij de grootte van je website. Een kleinere website heeft minder geheugen nodig dan een webshop met veel plugins en thema’s.
Zet validate_timestamps correct
Met opcache.validate_timestamps op ‘On’ controleert PHP automatisch of bestanden gewijzigd zijn. Op een ontwikkelomgeving is dit handig, op een productiesite kun je dit uitzetten voor extra snelheid, mits je na wijzigingen de cache handmatig leegt.
Herstart PHP-FPM of de webserver
Na het aanpassen van instellingen moet de PHP-service herstart worden zodat de wijzigingen actief worden.
OPcache controleren en problemen oplossen
Je kunt eenvoudig controleren of OPcache werkt door een phpinfo()-bestand aan te maken en te zoeken naar de sectie ‘Zend OPcache’. Daar zie je of de module actief is en welke instellingen gelden.
Loop je toch tegen problemen aan, let dan op deze veelvoorkomende situaties:
- Wijzigingen in code worden niet zichtbaar: dit komt meestal doordat
validate_timestampsuitstaat. Leeg dan de OPcache handmatig of zet de instelling tijdelijk weer aan. - Website wordt trager in plaats van sneller: het toegewezen geheugen is waarschijnlijk te laag ingesteld, waardoor de cache steeds wordt geleegd en opnieuw opgebouwd.
- Fouten na een update van plugins of thema: leeg de OPcache na grote wijzigingen aan je website, zodat oude gecompileerde code niet blijft hangen.
Twijfel je of je serveromgeving goed is ingesteld, of wil je overstappen naar een hostingpartij waar dit soort instellingen al voor je zijn geoptimaliseerd? Bekijk dan de mogelijkheden voor webhosting of lees hoe overstappen naar Tandata in zijn werk gaat.
Veelgestelde vragen
Is OPcache hetzelfde als paginacaching?
Nee. OPcache versnelt het compileren van PHP-code, terwijl paginacaching (zoals LiteSpeed Cache) complete pagina’s als HTML bewaart. Ze werken samen maar doen iets anders.
Moet ik OPcache zelf installeren?
Nee, OPcache is standaard onderdeel van PHP vanaf versie 5.5. Je hoeft het alleen in te schakelen en te configureren.
Kan OPcache problemen veroorzaken bij WordPress-updates?
Soms zie je oude code nog actief na een update. Leeg in dat geval de OPcache of herstart PHP-FPM om de cache te verversen.
Werkt OPcache ook bij WooCommerce?
Ja, juist bij webshops met veel plugins en dynamische content helpt OPcache om de serverbelasting te verlagen.
Conclusie
PHP OPcache zorgt ervoor dat je server PHP-code niet steeds opnieuw hoeft te compileren, wat direct zorgt voor snellere laadtijden en minder serverbelasting. Door het geheugen goed in te stellen en de cache na grote wijzigingen te legen, houd je je website soepel en stabiel draaien.